Arangkada for October 18, 2005

 

     GRABENG TELEBABAD

 

Daling gisagop sa Malakanyang ang sugyot sa usa ka kongresista sa oposisyon nga inay usikan ang daginutong kuwarta sa gobyerno para sa gastusong tradisyonal nga mga linya sa telepono angayng gamiton na sa nagkalainlaing ahensiya sa gobyerno ang moderno ug baratong teknolohiya sa komunikasyon, ang Voice Over Internet Protocol (VOIP).

Ambot aron ba pagpahiyos sa laing eskandalo—nga niabot og P3.7 bilyones ang gasto sa gobyerno sa telepono sa niaging tuig gikan sa P3.2 bilyones sa 2003—o pagdasig sa pagtuki sa mga isyu nga wa masentro sa pasangil sa pagpanikas, pagpangawat ug pagpamakak ni Pres. Arroyo, ang pagtuon sa pagamit na sa gobyerno sa VOIP usa ka ideya kansang panahon niabot na.

Nga segurong makapahuramentado sa labing dagkong mga tigsuporta sa presidente—ang higanteng mga kompaniya sa telepono.

-o0o-

Ang kadako sa ginansiya sa mga konsumidor sa VOIP—nga ang mga tawag magsubay na sa Internet inay sa mga alambre ug mga poste sa telepono—karibalan lang sa kadako sa maiban sa naghitinghiting nga ginansiya sa mga kompaniya sa telepono. Basaha ug hilaki ning kuwentada:

• Kon motawag ka sa imong kapamilya sa US ginamit ang karaang telepono, pabayron kag P27 kada minuto; pero
• Kon motawag ka sa US pinaagi sa VOIP, mogasto ka lag P1.40 kada minuto, o 5% ra sa gikolekta sa mga kompaniya sa telepono, malibre pa gani kon pulos mo nagamit og computer.

Sa ato pa, kon nag-VOIP pang gobyerno sa niaging

tuig, ug bisan sa pag-usik-usik para sa personal nga mga tawag sa mga opisyal ug mga kawani sa nagkalainlaing ahensiya, P185 milyones ra unta ug di P3.7 bilyones ang napilde sa nasudnong panudlanan.

Kon mahibawong kinabag-an sa publiko ning makauuwaw nga anomaliya, kinsa pa may buang nga magpatulis sa higanteng mga kompaniya sa telepono?

-o0o-

Pagtumaw sa VOIP sa US, gipabahaan sa higanteng mga kompaniya sa telepono og kuwarta ang mga bay balaoranan sa mga estado aron pagpabilin sa makabungog nilang ginansiya. Pero wa nila kapugngi ang teknolohiya kansang panahon niabot na. Maong nihagsa ang bayranan sa telepono sa US ug napugos ang mga kompaniya pagtanyag og dugang serbisyo ug kasayon aron di hingpit nga biyaan sa ilang mga kustomer.

Ang National Telecommunications Commission (NTC) nideklarar na sa VOIP nga value-added service. Sa ato pa, wa na kinahanglang prangkisa gikan sa Kongreso. Samtang gisupak sa mga kompaniya sa telepono ang hukom sa NTC, nisurender nang daan pinaagi sa pag-apil sa VOIP. Maong bisag uwahi na segurong mohagsa sang bayranan sa telepono sa Pilipinas.

Sa pikas bahin, di hingpit kapasalipod si Pres. Arroyo sa eskandalo sa telepono. Kay di unta moburot pag-ayong bayranan sa gobyerno kon wa pa sila magsigeg tinawganay ni kanhi Comelec commissionar Virgilio Garcillano. [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Extraordinary presidential powers

Pres. Arroyo's tendencies to use martial law tactics to silence groups who are questioning the legitimacy of her rule.

Arangkada for October 17, 2005

 

      BUGKOS SA KAPINTAS

Usa sa mga hinungdan nganong napakyas ang oposisyon sa pagpalihok sa kinabag-an sa katawhan batok sa gikuwestiyon nga liderato ni Pres. Arroyo mao ang pagkabuakbuak sa nagkalainlaing grupo nga nakigbatok sa administrasyon ug ang lapad nga pagduda sa katawhan sa motibo sa mga lider sa oposisyon, nga nalabwan lang sa ilang pagduda sa kalehitimo sa pagdaog ni Pres. Arroyo sa niaging eleksiyon.

Nilampos si Pres. Arroyo pagbaraw sa kampanya pagpalagpot niya sa Malakanyang pinaagi sa padayong pagbuakbuak sa mga lider sa oposisyon—gihaylo ang mga nibungat sa ilang presyo ug gihudlat ang hugot nga nibarug sa ilang mga prinsipyo. Napamatud-an ni sa pagbasura sa impeachment complaint sa Kongreso—salamat sa mga alyado nilang kanhi pres. Joseph Estrada ug anhing diktador Ferdinand Marcos nga klarong didto pusta sa Palasyo.

-o0o-

Pero wa matagbaw si Pres. Arroyo nga nagtan-aw sa nagkatibuwaag nga oposisyon. Ambot nahadlok ba kahang magkahiusa ang iyang mga kaatbang human niya lubaa ang impeachment, o tinuod bang pagduda nga nahubog siya sa talagsaong kadaogan pagpugong sa pagsumiter sa articles of impeachment ngadto sa Senado, naghimo og mga lakang ang presidente nga naghatag og way laing kapilian sa mga grupong nakumbinser nga nanikas, nangawat ug namakak siya—apil nang mga nangiyugpos nga andam na lang untang magpaabot kinsay mag-una sa charter change o sa sunod eleksiyon sa 2010—gawas sa paghiusa ug paghingusog sa kampanya pagtapos na sa iyang ilegal nga pamunoan.

Ang kabangis nga gigamit sa presidente pagbungkag sa labing malinawong mga protesta batok niya di makapahadlok—hinunoa makapaisog ug makalig-on sa kinabag-an pagbarug batok sa bag-ong simbolo sa pagpanlugpit, panaugdaog ug wa pupanagang papaugat sa administrasyon nga—human nasakping nanikas, nangawat ug namakak—nahadlok na sa iyang kaugalingong anino.

-o0o-

Si kanhi bise pres. Teofisto Guingona Jr. tiguwang, masakiton ug laos na. Ang mga obispo nga nangu sa prosesyon mahimong isalikway nga magda sa tingog sa liderato sa gamhanang Simbahang Katoliko. Ang party list representatives sayon rang isnabon isip mga walhon. Bisan si Sen. Jamby Madrigal humok kapasanginlan nga oportunista. Ang nagkalainlaing mga grupo nga ninunot nila dali rang mahulagway nga way mga lingaw.

Pero dihang gibombahan silag tubig samtang malinawong naglakaw paingon sa Mendiola, silang Guingona, mga obispo, party list representatives ug ubang politiko nahimong higanteng mga simbolo sa bag-ong nigimok nga di na kapugngang pakigbisog para sa kausaban. Sama sa pagdakop sa pipila ka hamtong nga mga militante nga igo lang nitabok sa pedestrian lane paingon sa Mendiola, ang pag-aliwaros sa administrasyong Arroyo niabot na sa iyang kinapungkayan.

Sa usa ka pamilok, gipapas ni Arroyo ang bisan unsang nahibiling pagduda, panagana ug kahadlok sa kinabag-an sa katawhan sa dinaliang panginahanglan pagpalayas niya gikan sa Malakanyang. [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 16, 2005

     HUKAS SA BUWAN?

      Dunay lehitimong pangutana si Nestor Ymbong, tag-iya sa S&N Fireworks sa iyang pagtambong sa Kapamilya Media Forum sa DYAB Abante Bisaya ug SkyCable niadtong Biyernes: Kon tulo ra silang lisensiyado nga tighimo og mga pabuto sa Lapulapu City, nganong gatosan man ang gitugotan sa pagpamaligyag mga pabuto sa kadalanan sa Barangay Babag, nga maoy dugokan sa kinabag-an sa mga suki nga gustong magsaba-saba pagsugat sa pasko ug bag-ong tuig?

      Tubag sa Lapulapu City Fire Station, nga maoy mohatag og permiso sa dealers pagpakita sa ilang mga baligya: Mapugos sila pagtugot bisan sa mga negosyante nga way lisensiya gikan sa PNP kay nakapresentar man sila og business permit nga pinirmahan ni Lapulapu City Mayor Arturo Radaza.

      Pero si Radaza di makahatag og business permit kon way barangay clearance. Katin-awan ni Babag Councilor Grace Pungasi, kansang bana, si Julian, maoy nagsugod sa industriya sa pabuto sa Sugbo ug tag-iya sa JP Fireworks: Gihatagan nilag barangay clearance bisan ang kolorum nga mga tighimo nga ilang nailhan nga kamaong mohimo og de kalidad nga mga pabuto.

           -o0o-

      Unsa katinuod ang pasangil nga ang magtutudlo sa Cebu State College of Science and Technology (CSCST) Barili Campus, nga gipasanginlang nanamastamas sa iyang mga tinun-an, gilambigit na sab og susamang eskandalo sa pagbinastos niadto dihang ang eskuylahan nagbase pa sa Barangay Sudlon sa Syudad sa Sugbo? Ang magtutudlo gipasanginlan nga nipahimus sa babayeng mga kadete nga nangaplay pagka opisyal sa kanhi Citizens Army Training (CAT).

      Matod sa nangangkong mga biktima gipamartsa silang way tabon ang ibabaw nga bahin sa ilang lawas "ubos sa kahayag sa buwan." Maayo na lang kay nahibaw-an dayon sa kanhi dean sa Sudlon campus nga karon retirado na. Gikatahong iya intawong naabtan ang mga kadeteng babaye nga way mga sinina nga morang mga piso nga gipangtugnaw ug nagkapuli pagtabon sa ilang mga dughan ilawom sa mga tolda sa tugkaran sa eskuylahan.

          -o0o-

      Ang nagpakabanang mga kawani ug mga magtutudlo sa CSCST pormal na gyong nipasaka og kaso batok nilang Dr. Jose Sal Tan ug ubang mga opisyal sa eskuylahan atubangan sa Visayas Ombudsman niadtong Biyernes. Nanghinaot silang kaaksiyonan na gyod sa kataposan ang ilang mga reklamo sud sa mosunod nga 15 ka adlaw, kana kon tumanon sa Ombudsman ang ilang kaugalingong lagda.

      Apil sa ilang mga reklamo ang gihulagway nga makabungog nga honorarium nga gidawat nilang Tan ug kaubanan ug ang mga pagduda nga gihimo na nilang tanang eskuylahan sa CSCST nga "diploma mill" pinaagi sa pagpatuyang na lang pagpanghatag og mga kurso ug mga titulo ngadto sa mga tagduma ug sa ilang mga padrino. Hinaot nga ang Ombudsman mapugwat nga ang kontrobersiya sa CSCST dugay nang gilawalawaan sa ilang buhatan. [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 15, 2005

 

     RAKET SA PABUTO

 

       Dunay bag-ong raket sa industriya sa pabuto sa Lapulapu City nga nakabiktima di lang sa mga tighimo og pabuto sa Barangay Babag kon dili apil na sa mga konsumidor sa ilang mga produkto:   Loan sharks nga mopahuwam og kuwarta ngadto sa gagmayng mga tighimo og pabuto nga pabayran og pabuto nga balor og doble sa kantidad nga giutang.

       Di kay kana ra.   Gawas nga ang usa ka tighimo og pabuto nga pahuwamon og P5,000 kinahanglang mobayad og pabuto nga balor og P10,000, ang loan shark pa gyoy magbuot pilay presyo sa pabuto nga ilang ibayad.   Ug kasagaran, ang presyo nga ilang ibungat ubos kaayo nga di mahitabong makabayad ang pobreng tighimo og pabuto, maong garantisado nga, inay makaginansiya, malubong siya sa mas dako pang utang.

       Ang laing implikasyon di maayong balita para sa mga mamalit sa mga pabuto:   Tungod sa kabarato sa presyo, ang utangan nga tighimo og pabuto mo-baratilyo sab sa iyang mga sangkap ug manglaktod sa proseso.  Demalas nang daan kon lasawon ang pulbora sa pabuto, mas demalas kon ang mahimong pabuto, inay makalingaw, makapatay na hinuon sa mga magpabuto.

-o0o-

       Gibanabana nga 70% sa mga molupyo ang nahilambigit sa industriya sa pabuto sa Babag, ang giilang ulohan sa pabuto sa Sugbo ug Kabisay-an.   Sa record sa kapolisan, tulo ray lisensiyado nga tighimo og pabuto, silang Julian Pungasi, Nestor Ymbong ug Mario Avila.  Klaro nga kolorum ug ilegal ang operasyon sa kinabag-an.

       Pero nganong di man sila mabadlong?   Ang kapolisan ug kabomberohan niangkon nga mora silang nagduwa og tagutago.  Kon magpatrolya sila, way manghimo ug tak-om ang kasilinganan.   Inigtalikod nila, mobuylo ang di na tago nga operasyon nga samtang maoy gikabuhian sa kinabag-an mao say gikamatyan sa way kinutobang listahan sa mga biktima.  Ang mga opisyal mismo sa barangay niangkon nga di mahunong ang kalapasan hangtod nga katanyagan ang mga molupyo og mas luwas nga alternatibong pangibuhi.

-o0o-

       Nagkauyon silang Ymbong ug Pungasi sa ilang pagtambong sa Kapamilya Media Forum nga di na kinahanglang pangitaan og alternatibong panginabuhi ang mga molupyo sa Babag.   Kay kon suportahan lang sa lokal ug nasudnong gobyerno, ang negosyo sa pabuto mahimong mapalambo ngadto sa usa ka multi-milyones pesos nga balor sa industriya, sama sa ubang kanasuran.

       Si Pungasi nga maoy consultant ni Lapulapu City Mayor Arturo Radaza para sa pabuto nisaad nga tungod sa labing uwahing trahedya nga nakabiktima sa Pamilyang Bontilao sa Sitio Radar, iyang isugyot ang tinud-anayng paghiusa sa tanang tighimo og pabuto sa Babag aron nga maghiusa sila, inay nga magbinirahay, sa pagpalambo sa industriya.

       Apil sa gisugyot nilang Ymbong ug Pungasi mao ang paglusad og tarung nga pagbansaybansay sa mga tighimo ug pagamit sa lapad nga bakanteng mga luna sa Babag nga himoanan sa mga pabuto.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 14, 2005

 

     TINGOG SA OFW

 

Angayng pasidunggan ang paningkamot sa nagkalainlaing grupo pagtabang sa Pinoy nga mga trabahante tua manimpad sa nagkalainlaing kanasuran sa kalibotan, layo sa ilang gikamingawang mga pamilya. Kay samtang dakog kita ang kasagaran nila, gibugtian sab sa nagbaha nilang luha ug, sa pipila ka kaso, sa pag-ula sa ilang dugo. Nagbuntaog ang mga kakulian ug mga pagsuway nga ilang nahiagoman sa mga kamot sa langyaw nilang mga tagduma.

Ang gobyerno kutob ra sa pag-ulog-ulog sa OFWs pinaagi sa pagtawag nilang bag-ong mga bayani. Way lalis nga mga bayani sila. Ang ilang dollar remittances maoy tinuod nga nagbuhi sa nasudnong ekonomiya sa niaging katuigan. Labaw sa gipanghambog nga ekonomikanhong mga programa pagpalambo sa lokal nga mga industriya ug pagdapit sa langyawng puhonan.

Pero sa kadako sa ilang natampo, ang OFWs gipasagdan lang gihapon sa nagkalainlaing ahensiya sa gobyerno.

-o0o-

Salamat sa mga grupo sama sa Friends of Pedro Foundation, Inc. (FPFI). Gipangulohan ni Padre Carmelo Diola, ang FPFI nakakita sa posibleng labing gamhanang panagang sa OFWs ug sa ilang mga pamilya sa kapait, mga tentasyon ug ubang hulga sa kaalaotan nga mohalili sa higanteng haw-ang sa ilang paglinay-anay: Ang pagpalambo sa ilang pagtoo sa Diyos ug mga mithi sa katarung ug kamahigugmaon sa pamilya aron mapuno ang ilang psycho-spiritual nga mga panginahanglan.

Si Padre Diola ug kaubanang Tess Tejero ug Raul Puentespina, kanhi OFW kansang asawa tua pa magtrabaho sa Hong Kong, nagkauyon nga ang ilang website (http://www.friendsofpedro.net ) nga gisugdan pila na ka tuig ang nilabay di paigo pag-abot sa OFWs ug sa ilang mga pamilya. Maong nagpasiugda na sab sila og libreng seminar-workshops, "Panimpalad" ug "Pabawon," para sa OFWs nga padung nang mobiya ug ang mga sakop sa ilang mga pamilya.

Apil sa gitudlo sa FPFI ngadto sa OFWs ug sa ilang pamilya mao ang pagamit sa Internet ug ubang modernong teknolohiya sa komunikasyon nga gipanghinaot nga mamahimong tambal sa kamingaw ug taytayan sa pag-amuma sa ilang pagminahalay.

-o0o-

Unsay mahitabo kon libre nang magkatinawganay ang OFWs ug ang ilang pamilya? Magbinayloay ba lag greetings? O maghinilakay sa ilang kahidlaw? O makaangkon nag kahigayonan pagtuki sa mas dakong hulagway lapas sa tumoy sa ilang mga ilong?

Mao nay gusto namong mahibaw-an sa eksperimentong gihimo sa DYAB Abante Bisaya ug DB Edwards, ang kompaniya nga nagtanyag og voice over Internet protocol (VOIP) pinaagi sa

www.intouch.com.ph. Gitaoran nilag E800 web phone ang among web log (http://dyab-cebu.blogspot.com ) nga kon i-click sa OFW sa bisan asang bahin sa kalibotan mobagting ang telepono sa DYAB ug makahimo na sila pakig-istorya sa ilang mga kapamilya, magpalaban sa nagkalainlaing mga ahensiya, moasoy sa ilang sugilanon, malipayon man o masulub-on, o mosangyaw og mga pagtulun-an para sa nasud ug katawhan. [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 13, 2005

 

     HULGA SA PABUTO

 

Hangtod nga duwa-duwaan lang gihapon sa kapolisan, kabomberohan ug lokal nga mga opisyal ang pagpatuman sa mga probisyon sa balaod nga naglegalisar sa pagpanghimog mga pabuto, mangandam na lang tang daan sa mosunod nga mga katalagman nga, simbako layo ra to, tabukon og pito ka lawod, peligrong mosablig na sab og dugo sa atong pagsugat sa pasko ug bag-ong tuig:

• Dugang pag-ulbo sa mga pabrika sa Lapulapu City, Bulacan ug ubang mga lugar nga nagsalig sa industriya;
• Pagkahimo sa mga pabuto nga kuwestiyonable ang kalidad, sama sa whistle bomb nga mobuto una sa di pa mo-whistle; nga segurong moresulta sa
• Pagka-pungkol sa mga mogamit sa mga pabuto, sa way paghisgut sa dagkong sunog nga mamugna sa mga kwitis nga inay mopaingon sa taas motibugsok na man hinuon paingon sa kabalayan nga nipa o kugon ang mga atop o gaay nga mga kahoy ray dapat.

-o0o-

Ubos sa balaod, ang mga pabrika sa pabuto kinahanglan nga may gilay-on nga labing menos 300 metros gikan sa kabalayan. Gawas sa pipila nga nituman sa lagda, ang kinabag-an sa mga pabrika sa Babag sa Opon sikit ra kaayo sa kabalayan, ang uban naa man gyod gani magsansan og pulboran ug mamutos sa mga pabuto sud sa ilang kabalayan. Ang ilang inadlawng pagpangluto sa kusina ug pagpanigarilyo pila lang ka dangaw gikan sa mga nagtipun-og nga mga pabuto maoy garantiya nga ang labing uwahing disgrasya, nga nipatay og duha ug seryusong niangol og laing tulo sa Sitio Radar, di maoy kataposang mga biktima sa iresponsableng negosyo sa pabuto.

Sama sa naandan, magbuwa na sang mga baba sa kapolisan, kabomberohan ug lokal nga mga opisyal pagpasidaan sa mga tighimo og pabuto nga gukdon na gyong tanang nakalapas sa balaod. Pero inigka bugnaw na sa patayng lawas sa mga biktima, mapulihan dayon sa kainit ug kagahob sa pagpangandam sa pasko ug bag-ong tuig, ug magpadayon ang tsamba-tsamba nga panginabuhi.

-o0o-

Ang mga nanghimog pabuto way tinguha pag-angin sa ilang mga silingan o pagbuno sa ilang kadugo. Ang pabuto giisip nga lehitimong tinubdan sa ilang panginabuhi. Pero kay nagdumili mang gobyerno pagiya nila, nahimo silang seryusong hulga sa mga kinabuhi ug kabtangan. Ang sinakong mga pabuto para sa kapolisan, kabomberohan ug lokal nga mga opisyal kada Disyembre nakapasamot sa ilang paglingiw sa bantang nga mga kalapasan.

Maong napasagdan ang pataka nga pagsagol sa mga sangkap (mga benggala ug fountain, inay igo lang mosiga, moapil nag ulbo), pagtinihik sa gitas-on sa mga pabilo (ang mas taas nga pagpaabot napulihan sa mas mugbong mga tudlo ug bukton) ug paglapas sa luwas nga gidaghanon sa pulbora (inay tinubdan sa kalingawan, ang mga pabuto mao nay labing bag-ong hulga sa terorismo). [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com 

Call DYAB Absolutely FREE

DYAB AM is the only radio station in the Philippines which you can call from anywhere in the world absolutely free.  Thanks to DB Edwards' VOIP technology through iNTouch, you can call us from 4 a.m. to 12 midnight (Philippine time), Mondays to Fridays.  All you need is a headset.

 

You can greet your Kapamilyas in Cebu and the Visayas and Mindanao over the AM radio station of ABS-CBN Broadcasting Corp. in Cebu Philippines .  You can also use our Internet Phone to air public service announcements for your families and friends in the Philippines.

 

Or you can tell us situationers/updates/comments about major news events in your place of work or urgent concerns of Overseas Filipino Workers (OFWs).  Let DYAB AM serve as your bridge to government agencies which can help you or your loved ones, like the Dept. of Foreign Affairs (DFA), Overseas Workers Welfare Administration (OWWA), Philippine Overseas Employment Administration (POEA), the Office of the President, local government units (LGUs) and private employment and placement agencies.

 

Bawat Pinoy Kapamilya.

 

Tawag Na!

[Arangkada] You Can Call DYAB Absolutely Free

	My Groups | Arangkada Main Page

DYAB AM has just become  the only radio station in the Philippines that can be called by anyone with Internet access from anywhere in the world absolutely free.  Thanks to DB Edwards' VOIP technology through iNTouch, you can call us from 4 a.m. to 12 midnight (Philippine time), Mondays to Fridays.  All you need to do is access DYAB AM's Web Log, http://dyab-cebu.blogspot.com. 

 

Please tell your loved ones and friends who are working abroad to avail of this great experiment.  They can greet their Kapamilyas in Cebu and the Visayas and Mindanao over the AM radio station of ABS-CBN Broadcasting Corp. in Cebu Philippines .  They can also use our Internet Phone to air  public service announcements for their families and friends in the Philippines.

 

Or they can tell us situationers/updates/comments about major news events in their place of work or urgent concerns of Overseas Filipino Workers (OFWs).  Let DYAB AM serve as your bridge to government agencies which can help you or your loved ones, like the Dept. of Foreign Affairs (DFA), Overseas Workers Welfare Administration (OWWA), Philippine Overseas Employment Administration (POEA), the Office of the President, local government units (LGUs) and private employment and placement agencies.

 

Or we simply patch them up with their loved ones using our landlines.

 

As usual, we welcome your suggestions on how to further utilize this technology so DYAB AM can better serve the Filipino.

 

 

Bawat Pinoy Kapamilya.

 

Tawag Na!

---

YAHOO! GROUPS LINKS

•  Visit your group "Arangkada" on the web.
   
•  To unsubscribe from this group, send an email to:
   Arangkada-unsubscribe@yahoogroups.com
   
•  Your use of Yahoo! Groups is subject to the Yahoo! Terms of Service.

---

Arangkada for October 12, 2005

 

     TAGO SA NGITNGIT

 

Pangayog pasaylo. Mao ni ang bag-ong paboritong linya nilang Pres. Arroyo ug sa iyang mga torotot. Giawhag sa presidente ang mga lider sa oposisyon nga gidudahang apil sa pagpangespiya batok sa Estados Unidos sa pagpangayo og pasaylo. Iyang mga torotot niawhag sang Senate Pres. Franklin Drilon sa pagpangayog pasaylo sa presidente ug sa China tungod sa iyang pagsaway sa North Rail project.

Unsang matanga sa pasaylo ang gusto sa presidente nga pangayuon sa iyang mga kaatbang? Kana bang puno sa pagpaka aron ingnon? Sama ba sa pasaylo nga iyang gipangayo tungod sa iyang pakig-istorya ni kanhi Comelec commissioner Virgilio Garcillano, nga ambot nganong iyang gipangayo nga niinsistir man siya hangtod karon nga wa siyay balaod nga nalapas?

O kana bang puno sa bugalbugal? Sama sa mga pasaylong gipangayo nilang Press Secretary Ignacio Bunye ug uban niyang mga batabata human nasakpi ang kapid-an ka bakak nga gipabugwak nila sa Malakanyang?

-o0o-

Human gilampaso sa nagkalainlaing sektor ang pahibawo ni Justice Secretary Raul Gonzalez nga andam nang proklamasyon pagdeklarar og "state of national economic emergency," nipalayo dayong Malakanyang sa giilang "irong pawot" sa administrasyon ug gisalikway nga iresponsable ug way pagtugot gikan sa presidente ang iyang pagtuon ug mga pamahayag. Ug nahingpit ang papel ni Gonzalez isip abat-abat sa administrasyon.

Gawas nga gihimong berdugo pagpanghudlat sa tanang nangahas pag-apil sa kampanya pagpalagpot ni Pres. Arroyo sa katungdanan, si Gonzalez gihimo pa gyong pahoy. Gihimo siyang tambutso sa marka pataka nga mga pangilad sa administrasyon—sama sa iyang nasudnong TV address pagpasidaan sa giingong kudeta nga ilusad atol sa lubong ni Fernando Poe Jr.

(Ang sayop kasayuran gikan diay sa ISAFP nga maoy nakapaburot sa panagsungi sa paboritong intelligence agency sa presidente ug sa liderato sa AFP, nga mao say gitoohang nakapabisto sa Garci tapes gikan sa gilawalawaan nang archive sa ISAFP.)

-o0o-

Gipasanginlan ang kadagkoan sa CSCST nga nidangop sa pagpanghasi aron pagbaraw sa protesta sa ilang mga tinun-an, mga kawani ug mga magtutudlo batok sa giingong pangabuso ug pangurakot sa liderato sa eskuylahan. Ang mga tinun-an gikatahong gipanghulga nga hagbungon o di na dawaton sa ikaduhang semestre kon moapil pagsul-ob og itom ug pagdagkot og kandila. Nagtoo ba gyod silang Jose Sal Tan ug kaubanan nga maluok nilang nabistong mga pasangil sa kahiwian kon ilang pug-ukon ang lehitimong protesta batok nila?

Inay tubagon ang mga pasangil, silang Tan ug kaubanan padayong naningkamot pag-areglo sa kontrobersiya. Padayon silang nagpalaban sa ilang mga higala nga nakaila nako aron magkita mi gawas sa akong gitrabahoang sibyaanan. Pero makigkita lang ko nila atubangan sa mga mikropono sa DYAB Abante Bisaya aron mabati sa publiko ang ilang mga tubag.

Mahimo bang may makahunghong nilang Tan nga ang mga nagpuyo ra sa kangitngit maoy mahadlok sa kahayag? [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 11, 2005

 

     HUGAW NI OUANO

 

Bisan unsaon paghapin ni Pres. Arroyo ug sa iyang mga torotot sa gisugyot nga deklarasyon sa state of emergency, sibaw gyod gihapong pagduda nga nagplano ang Malakanyang pagdeklarar og martial law aron pagpig-ot sa tanang grupo nga nangampanya pagpalagpot niya gikan sa katungdanan. Ang kakuwang nag kaligdong sa administrasyon, nga wa katabangi sa lapad nga pagduda sa ka-lehitimo sa mandato sa presidente tungod sa wa pa matubag nga mga pangutana sa Garci tapes.

Gipasabot ni Justice Secretary Raul Gonzalez nga ang tuyo sa deklarasyon mao rang paghatag ni Pres. Arroyo og gahom pagbanos pagduma sa vital industries, sama sa mga kompaniya sa lana ug elektrisidad, aron pagbuntog sa nagbuntaog nga krisis nga nahiagoman sa nasud. Wa ning kapakalma sa mga grupong nakumbinser nga gitugkan nag sungay ang administrasyon.

-o0o-

Di ba ang mga torotot ra man sab sa presidente ang nangugat nga wa siyay labot sa paspas ug way kinutobang paglayat sa presyo sa lana? Di ba giawhag man gani sa Palasyo ang mga haligi sa industriya sa media paglusad og lapad nga kampanya pagkumbinser sa publiko nga way mahimo ang presidente pagdiktar sa mga puwersa sa merkado sa kalibotan nga maoy nakapapilo-pilo sa presyo sa lana?

Kon ideklarar ang state of emergency, kabut-an na ba sa Malakanyang ang presyo sa merkado sa kalibotan? Kapugngan na bang Opec sa pagkontrolar sa suplay ug sa presyo sa lana? Kaduphan na bang epekto sa presyo sa lana ngadto sa bayranan sa tubig, kuryente ug inadlawng mga palaliton?

Katoohan lang ang administrasyon kon angkunon nga nakatampo diay sila sa higanteng krisis. Mahimong pakpakan pa gani kon mosaad gamiton ang state of emergency paghipos sa tanang alyado sa presidente nga gipasanginlang mga kawatan.

-o0o-

Kon masaag ka sa Mandaue ug makasimhot sa nangalisbong mga basura, panguros na lang daan. Wa ka nay kadaganan kay managsama nang tanang barangay. Nalukop nang tibuok Mandaue sa wa makolekta ug nadugta na nga mga basura. Salamat sa pagpabaya sa lokal nga mga opisyal nga gipangulohan sa mayor, kinsa nagsalig nga ang mas luod niyang billboards habog ra kaayo aron maabot sa mga langaw nga nag-piyesta sa iyang hugaw.

Sud na sa pipila ka semana nga taas ang pila sa garbage trucks nga magpaabot og walo ka oras una makatam-ok sa Paknaan dumping site. Maong inay makabalik og katulo o kaupat pagtilok sa basura sa kabarangayan, makahakot na lag kausa.

Di kay kana ra. Sugod niadtong Sabado, wa na gyoy garbage truck nga nakatam-ok og basura. Kay gawas nga mangalubong ang mga sakyanan nga brayt kaayong gipalatay ni Ouano sa humok nga basurahan, nahutdan pa gyod og krudo ang bulldozer ug payloader nga otro sang nangalubong pagbira sa garbage trucks ug pagpatag ug pagtabon og anapog sa basura. [30]   leo_lastimosa@abs-cbn.com

Oil Price Hike

Another 50 centavos added to fuel prices over weekend

By NIEL VILLEGAS MUGAS

The Manila Times Reporter

Still reeling from high crude prices in the global market, major oil companies in the Philippines imposed a new round of oil price hikes over the weekend, the second for October.

Petron Corp., a 40-percent government stake, increased by P0.50 a liter the prices of its Blaze, XCS Plus, Extra Unleaded, regular gasoline, DieselMax and Kerosene.

The increase took effect shortly after midnight, Sunday.

Petron however said that they are maintaining discounts for Public Utility Vehicles (PUVs) to cushion the effect of rising oil products to commuters.

Total increased its prices at the same time.

It jacked by P0.50 a liter the prices of its Infinity, Protec, Premiere ULG, regular ULG, diesel and kerosene.

Although Petron imposed only a P1-a-kilogram increase on its LPG product Gasul, Total jacked up its LPG line by P2 a kilogram.

Total has so far imposed a P3-a-kilogram increase on its LPG produce this October. Its LPG product now sells at P446 a 11-kilogram cylinder.

A company bulletin explained that the jump in Total's LPG prices is meant to offset the high contract prices for the commodity.

Contract prices for LPG jumped by $79 to $515 a metric ton in October, the highest one-time increase since 1999.

Industry estimates that impact of higher LPG contract prices amounted to P4.72 a kilogram.

This would mean that oil companies would still need at least two round of LPG price hike to recover from the impact.

Petron, Caltex Philippines Inc. and Pilipinas Shell all imposed a P1 a kilogram increase in LPG prices last week.

Caltex was the first company to raise its oil prices this weekend, increasing by P0.50 a liter its Vortex Gold and Silver, regular gasoline, power diesel and kerosene.

It, however, promised to maintain discounts for PUVs.

"We will continue to maintain discounts for public utility vehicles in 110 stations nationwide," Caltex said in a media bulletin.

Shell also increased the prices of its LPG by P1 a kilogram Saturday.

Arangkada for October 10, 2005

 

     TERORISMO SA RP

 

       Ang CODAL (Counsels for the Defense of Liberties) nakugang sa ilang pagtuon sa mga probisyon sa anti-terrorism bill nga giaprobahan na sa duha ka komitiba sa House of Representatives.   Nipasidaan ang CODAL nga kon ipamugos gyod nilang Kongresista Antonio Cuenco ug kaubanan ang kuwestiyonableng mga probisyon, mahimong gamiton ni Pres. Arroyo ang balaodnon aron pagdugmok sa tanang lehitimong mga protesta batok sa iyang administrasyon.

Ang pasiunang resulta sa pagtuon sa CODAL nga gipatik sa Philippine Center for Investigative Journalism (PCIJ) nibisto nga ang Section 4 sama rang nideklarar nga terorismo ang Edsa 1 ug 2, kay nakamugna og "serious interference of an essential service" tungod sa pagbabag sa trapiko sa Edsa ug sa operasyon sa Kampo Krame ug Kampo Aguinaldo sud sa upat ka adlaw, ug gitumong pagpugos sa pagpalagpot sa mga administrasyon nilang Ferdinand Marcos ug Joseph Estrada.

-o0o-

       Nakit-an sa CODAL nga usa sa mga implikasyon mao nga ang tanang nangapil sa Edsa 1 sa 1986 ug Edsa 2 sa 2001—nga naglakip nilang Pres. Arroyo, DILG Secretary Angelo Reyes, House Speaker Jose de Venecia, Senador Aquilino Pimentel ug Chief Justice Hilario Davide Jr.—mga terorista ug kapahamtangan og silot nga kamatayon.

       Laing implikasyon mao nga ang tanang mangapil sa mga protesta nga nag-awhag sa pagpalagpot ni Pres. Arroyo sa Malakanyang mahimo sang lumpungon pagkiha isip mga terorista ug silotan og kamatayon—apil nang mga kongresista nga nangamahan sa balaodnon, silang Roilo Golez, Ace Barbers, Dudut Jaworski ug Imee Marcos.

       Matod sa CODAL bisan kon way aktuwal nga kagubot nga moulbo sa mga protesta sa kadalanan, kasilotan gihapon ang mga mangapil tungod sa "hulga" sa kaguliyang.

-o0o-

       Tungod sa pag-ila nga terorismo ang "serious interference of an essential service" ug "coercion" sa gobyerno pagtuman sa awhag sa mga demonstrador, mahimong makonbikto isip mga terorista ug mapriso sa tibuok kinabuhi ang mga mangapil sa mosunod nga mga protesta nga giila ug gipanalipdan sa konstitusyon ug sa kalibotanong mga kauyonan sa United Nations isip batakang panginahanglan sa pagpatigbabaw sa civil ug political rights:

·        Transport strike;

·        Welga sa mga trabahante; ug

·        Walkout sa mga tinun-an o mga magtutudlo.

-o0o-

       Di kay kana ra.  Segun sa CODAL labawng di masabtan ang subsection 2 nga nagsilot sa "threatening serious risk to health or safety."   Sa ato pa, matod sa CODAL, ang mga doktor ug nurses sa ospital nga magplano sa pagwelga tungod sa panaugdaog sa management mahimo nang posasan bisan di pa makasugod sa ilang protesta.

       Ilang silot?  Mahimo silang prisuhon sud sa tulo ka adlaw bisan way kasong ipasaka sa korte ug busa di mahimong makapiyansa para sa ilang temporaryong kagawasan.   Kay ilhon nang terorismo bisan ang paghulga pa lang sa pagwelga.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 8, 2005

 

     LIGDONG BANG DIPLOMA?

 

May sukaranan ba ang pagkuwestiyon sa kalidad sa mga gradwado sa Cebu State College of Science and Technology (CSCST) human pasanginli ang mga tagduma nga maoy utok sa maniobra paghimong "diploma mill" sa eskuylahan? Samtang di makiangayon nga lahapon pagtulisok ang tanang gradwado, nga ang kasagaran nakamatuod sa ilang katakos sa ilang gipili nga mga natad sa panginabuhi, di kalikayan ang pagsukna kanus-a nagsugod ang gipasangil nga maniobra?

Mas importanteng pangutana: CSCST ra bay gidudahan nga nag-pabrika og mga diploma nga gipanghatag ngadto sa ilang mga gradwado, nga naglakip di lang sa mga tagduma kon dili hasta na sa ilang padrinong mga negosyante ug mga politiko, nga wa katungha sa ilang mga klase, wa kakat-on sa ilang mga leksiyon ug di gyod angayng pasidunggan sa titulo sa kurso?

-o0o-

Ang nagkalainlaing mga ahensiya sa gobyerno, apil nang Departamento sa Edukasyon ug Commission on Higher Education, nanghunaw sa pagpanginlabot sa kontrobersiya sa CSCST ug ubang mga kolehiyo ug unibersidad sa gobyerno nga gipasanginlan sa niwatas-watas sa kaligdong sa ilang diploma ug ubang matang sa kahiwian ug pagpahimus. Kay ubos sa balaod, ang state colleges ug universities dunay gahom sa pag-umol sa ilang kaugalingong sistema ug mga lagda nga moduma sa ilang mga gimbuhaton.

Ang boards of trustees maoy kinatas-ang ahensiya nga gitahasan pag-umol sa mga lagda nga moduma sa operasyon sa kontrobersiyal nga mga eskuylahan. Apil sa mga sakop sa boards ang mga politiko nga way panahon sa pagsusi unsay aktuwal nga nahitabo sa kapid-an ka eskuylahan ug mga representante sa pribadong sektor nga andam molingiw sa bisan unsang kalapasan bugti sa mga pabor nga ilang makuha sama sa, nakatag-an mo, libre ug abundang mga diploma.

-o0o-

Ang nagpakabanang mga kawani sa Mandaue City campus, nga maoy gilista nilang Dr. Jose Sal Tan ug ubang tagduma sa CSCST nga ilang gi-gradwaran sa mga kursong "post doctoral/post graduate course" ug "Bachelor of Arts General" niadtong Hunyo 10, 2005, nipasabot nga wa sila motanyag sa duha ka kurso. Ang bugtong nilang papel mao ang pag-andam sa conference halls sa SM City Cebu nga maoy gihimoan sa gikuwestiyon nga gradwasyon.

Samtang tinuod nga gihimo na sa bantogang mga eskuylahan sa nagkalainlaing kanasuran ang pagtudlo sa mga kurso nga mahimong di magkita ang mga magtutudlo ug mga tinun-an, gihulagway nga mas kuwestiyonable ang giingong mga binuang sa CSCST:

• Gipasanginlan ang mga tagduma nga sila ra say mga magtutudlo ug mga tinun-an sa bisan unsa na lang kurso nga ilang mahunahunaan nga itanyag;
• Gawas nga libre sa matrikula, ang mga tagduma magdawat pa gyod og suholan isip mga magtutudlo; ug
• Ang mga magtutudlo ug mga tinun-an magdungan pagpaso sa gradwasyon inigkahuman sa semestre. [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 7, 2005

 

     LAMBO ANG NASUD

 

Kon tumanon ang awhag ni Pres. Arroyo nga hunungon nang mga imbestigasyon sa Senado ug House of Representatives sa mga pasangil batok niya aron maghiusa nang tanan ug magtinabangay pagpalambo sa nasud, di ang presidente ray makapahuway sa mga kontrobersiya nga naghamok karon sa nasud:

• Kon mohunong nang mga senador ug mga kongresista pagsusi sa Garci tapes, gawasnon nang makapauli si kanhi Comelec commissioner Virgilio Garcillano gikan sa New Jersey, London, o Brazil ug makatabang na pagpalambo sa nasud, labi na sa Comelec ug sa kaligdong sa sistema sa eleksiyon;
• Kon mohunong nang mga senador ug mga kongresista pagsusi sa jueteng payola, gawasnon na si Bong Pineda ug ubang suspitsadong gambling lords nga motabang pagpalambo sa nasud pinaagi sa pagpabaha sa ilang kamanggihatagon di lang ngadto sa mga politiko ug election officers kon dili ngadto sab sa mga obispo ug sa ilang kabos nga mga parokyano nga nangapaso sa donasyon sa Pagcor;

-o0o-

• Kon mohunong nang mga senador pagkuti-kuti sa mga kontrata sa Venable LLP ug North Rail project, gawasnon na unyang mga langyaw nga motabang pagpalambo sa nasud pinaagi sa pag-usab sa konstitusyon ug pagpasiugdag mga proyektong way subasta;
• Kon mohunong na si kanhi sen. Loren Legarda pagprotesta sa kadaogan ni Bise Pres. Noli de Castro, makatabang na unya sila pagpalambo sa nasud pinaagi sa pagkuyog og usa lang ka programa pagbasa sa mga balita nga pulos makaayo sa presidente;
• Kon mohunong na si kanhi pres. Cory Aquino pag-awhag sa resignasyon ni Arroyo, di na iapod-apod ang Hacienda Luisita ug ang ubang napasagdang mga luna ngadto sa mga mag-uuma aron mas mapalambo pa gyod ang nasud; ug
• Kon mohunong nang Makati Business Club pagsuporta sa kampanya pagpalagpot ni Pres. Arroyo, di na sila istriktuhon sa buhis ug mga lagda sa pamuo aron makabuylo na gyong pagpalambo sa nasud.

-o0o-

Kon ang diwa sa panagdait manakod sa Sugbo, dako kaayong kausaban nga mahitabo sa kinabuhi sa mga Sugbuanon:

• Kon di na mag-away silang Cebu City Mayor Tomas Osmena ug Kongresista Eduardo Gullas, matikad na gyong South Reclamation Project, makaagi nang tanang motorista sa South Coastal Road, mabayran nang dakong utang ug, labaw sa tanan, makalimtan nang mga pasangil sa anomaliya sa titulo ug cityhood ug mapalambo nang nasud;
• Kon isibog nang protesta ni kanhi kongresista Celestino Martinez Jr., mosugot na si Gob. Gwen Garcia nga buk-on ang Sugbo, makapuwesto nang tanang politiko ug ilang mga dumadapig, motidlom ang unemployment rate ug mapalambo nang nasud; ug
• Kon hunungon nang imbestigasyon sa mga anomaliya, mas makahilo nang mapalit nga kemikal nga way bawot sa dengue ug mas daghan nang diploma ang kaluwatan sa CSCST aron mas mapalambo pa gyong nasud. [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 6, 2005

 

     DAGHANG KURSO

 

Kon nagtoo mong nabisto nang tanang pasangil sa kahiwian batok sa Cebu State College of Science and Technology (CSCST), basaha ni ug hilak:

Nagpakabanang kawani sa CSCST nipada nako og kopya sa programa sa commencement exercises sa Mandaue City campus, usa sa satellite schools sa CSCST, niadtong Hunyo 10, 2005 nga gihimo sa Conference Halls A & B sa SM City sa Reclamation Area sa Syudad sa Sugbo. Niadtong adlawa, nipaso ang mga gradwado sa duha ka kurso, ang post doctoral/post graduate course ug bachelor of arts (general AB).

Wa ko mahibung nga naapil sa programa ang sinuwat nga mensahe ni Dr. Jose Sal Tan, presidente sa CSCST, pagpahalipay sa mga gradwado. Pero ang dakong eskandalo mao nga, palihug panggunit sa inyong lingkoranan, si Tan ug hapit ang tanang dagkong opisyal sa CSCST apil sa mga gradwado nga nipaso di lang para sa usa kon dili para gyod sa duha ka kaso!

-o0o-

Kining dokumento nga akong nadawat makapasamot sa kahadlok nga si Tan maoy utok sa pagpalambo sa CSCST di isip ligdong nga institusyon sa edukasyon kon dili isip "diploma mill." Sa sayo pa, gipasanginlan silang Tan ug kaubanan nga nagpatuyang lang pag-eskuyla sa bisan unsang kurso, sila ra say nangunay pagtudlo ug nagdungan ang mga tinun-an ug mga magtutudlo pagradwar.

Ang pagpanghimakak nilang Tan ug kaubanan sa pasangil nalasaw tungod sa pagkabisto nga gawas nga nagkadungan-dungan ang ilang pag-eskuyla sa nagkalainlaing kurso sa CSCST ug ubang eskuylahan, nipatong sab sa ilang teaching loads sa graduate ug evening programs ug nisapaw pa gyod sa ilang nag-unang mga gimbuhaton isip mga tagduma sa eskuylahan.

Atubangan sa nabisto nga raket nilang Tan ug kaubanan pagkobra og makabungog nga honorarium sa hangtod 28 ka subjects sa evening classes, unsa pa may nahibilin nilang panahon pagdungan pagkuha ug pagradwar sa laing duha ka kurso karong tuiga?

-o0o-

Gawas ni Tan, nikuha sab sa ilang mga diploma sa duha ka kurso silang Dr. Victor Villaganas, bise pres.; Dr. Hospicio Saniel, supt. sa Barili campus; Dr. Pedrito Pontillas, supt. sa Argao campus; Dr. Romeo Pableo, supt. sa Moalboal campus; Dr. Rodolfo Burgos, supt. sa main campus; Dr. Ponciano Bontia, supt. sa Mandaue campus; Dr. Florencio Ramos, supt. sa Danao campus; Dr. Venerando Cunado, supt. sa Carmen campus; Dr. Wilma Reyes, supt. sa Tuburan campus; Engr. Edgar Emphasis, supt. sa Camotes campus; Dr. Severino Romano, supt. sa Daanbantayan campus; Dr. Panfilo Ciriaco, dean sa main campus; Dr. Perla Tenerife, dean sa main campus; Dr. Rosabelita Coyoca, board secretary sa CSCST; ug Dr. Cynthia Sy, direktor sa main campus.

Wa sab papiri ang mga kadugo ni Tan, nipaso sab sa duha ka kurso silang Dr. Perla Tan, iyang asawa, ug Dr. Celbert Himang, iyang pag-umangkon. [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 5, 2005

 

     ALAS NI GLO

 

Kon nagtoo mong di na si Pres. Arroyo ang nagkontrolar sa iyang pamunoan, kay gidiktahan na lang siya nilang kanhi pres. Fidel Ramos, House Speaker Jose de Venecia ug ubang mga politiko nga maoy nautangan og kabubut-on sa iyang pagpabilin sa puwesto, nahadlok kong dako mong sayop.

Klaro mong na-influencia sa dagway ni Pres. Arroyo niadtong Hulyo 8, kanus-a usa na lang ka lanot ang gikapyotan sa nagtakilid niyang pamunoan, nga morang naibtan ang presidente og higanteng tunok dihang nibutho si Ramos sa Malakanyang aron pagpadayag sa iyang suporta, pila lang ka oras human sa awhag ni kanhi pres. Corazon Aquino para sa iyang resignasyon.

-o0o-

Sayon kaayo ang pag-underestimate ni Arroyo: Di siya kamaong modiskurso, uga kaayo og pahiyom, way angay nga mowara-wara, bakikaw nga makighugoy-hugoy sa masa, bisan maghilak-hilak maldita lang gihapon og dagway ug tungod kay, pasayloa kay nahibawo kong di ni politically-correct, potot siya.

Ang iyang diskurso di sama kaugdang ug kadahunog sa kang anhing Ferdinand Marcos, ang iyang paghangop sa masa di sama kagaan ug katam-is sa kang kanhi pres. Joseph Estrada, ang iyang panagway di sama kalumo sa kang Cory Aquino, bisan ang iyang pangasaba di sama kalarino sa kang Susan Roces.

Pero bisan sa iyang mga limitasyon, gipamatud-an ni Arroyo nga mas hawod siya kay sa tanan niyang kaatbang pinaagi sa pagbaraw sa tanang gamhanang puwersa nga nagtinabangay sa pagpalagpot niya gikan sa Malakanyang.

-o0o-

Usa sa mga sekreto sa paglampos ni Pres. Arroyo pagpilit sa puwesto mao ang iyang katakos pagsud sa bolsa bisan sa iyang kaugalingong mga alyado. Dihang nakumbinser na niya silang Ramos ug de Venecia nga sugdan nang charter change (cha-cha), nga gipanegurong Ramos nga moputol sa termino ni Arroyo hangtod na lang sa sunod tuig, maisugong gideklarar ni Arroyo nga iyang tiwason ang iyang termino hangtod sa 2010.

Bisan ang mga kongresista nga iyang gisaaran sa langit ug yuta nagsugod nag bagulbol sa kapakyas sa presidente pagtuman sa iyang gisaad nga minilyon ka pesos nga kuwarta ug mga proyekto. Pero nihupas nang ilang kapuslanan. Kay hagbay rang nabasura ang impeachment complaint sa Kongreso.

-o0o-

Bisan ang pagtukod ni Arroyo og consultative commission pagtuon sa cha-cha di angayng ikalipay sa grupong Ramos. Kay way gihimo si Arroyo paglahugay sa Senado, bisan sa iyang kasilag ni Senate Pres. Franklin Drilon, kansang pagsalikway sa constituent assembly maoy garantiya nga di malaktod ang iyang termino.

Maong si Ramos nibuhi sa iyang torotot nga si Heneral Jose Almonte aron pagpasidaan ni Arroyo nga ang sitwasyon karon susama niadtong dayong Edsa Uno sa 1986. Pero si Arroyo dunay laing alas: Siya, di si Bise Pres. Noli De Castro ug ubang nangambisyong mopuli sa Palasyo, ang labing lig-ong yawe ni Ramos pagbalik sa gahom. [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Cory's Hacienda

Posted by Alecks Pabico 
PCIJ

IN a rather cheeky challenge, the peasants' group Task Force Mapalad has raised the anté on the Department of Land Reform (DLR) to dispel suspicions of political vendetta surrounding its recent r evocation of the stock distribution option at the 5,000-hectare Hacienda Luisita. Its dare: to finally install farmers from agrarian reform hotspots in Negros Occidental, particularly in lands formerly owned by the family of the First Gentleman, Jose Miguel 'Mike' Arroyo and business tycoon Eduardo 'Danding' Cojuangco.

With 8,000 members in 300 haciendas in Negros Occidental, Task Force Mapalad has called on DLR officer-in-charge Nasser Pangandaman to exercise his political will in other test cases beyond Hacienda Luisita to prove that its decision is not merely politically motivated.

TFM president Jose Rodito Angeles says that while they welcomes DLR's recent decision as long-overdue, his group is wary that the reason appears less out of a genuine commitment to defend the rights of exploited farmers than a retaliatory move against former Pres. Corazon Aquino, a vocal critic of Arroyo and whose family owns Hacienda Luisita.

"The Arroyo administration's sudden enlightenment on agrarian problems besetting Hacienda Luisita contrasts with its apparent selective blindness with regard to agrarian problems in Negros haciendas," claims Angeles.

Negros is dubbed as the "final frontier" in the implementation of the Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP) with the highest backlog in land acquisition and distribution (LAD) among the country's 78 provinces.

Citing 2004 government data, TFM says the province's share of the national LAD balance of 100,216 hectares, about 15 percent, consists mostly of large sugar estates (haciendas) still under the control of influential landowners.

TFM's own data cites at least four Arroyo landholdings that have yet to be distributed to farmer-beneficiaries because of  the "evasive tactics" of the Arroyo family. The said lands include: 

• Hacienda Grande which was chopped into 40 titles of five hectares each and named to 27 companies, seven individuals, a foundation and a homeowner's association to evade its acquisition under CARP. Though the sugar land had been subdivided to various owners, it was leased to Antonio Trebol since 1994 in violation of Section 6 of Republic Act 6657 which prohibits the lease of agricultural lands upon the effectivity of the Comprehensive Agrarian Reform Law or on June 15, 1988.

• The 97-hectare Hacienda Bacan in Brgy. Guintubhan, Isabela owned by Mike Arroyo and Rep. Ignacio "Iggy" Arroyo earlier placed under compulsory acquisition (CA). The distribution to FBs of the hacienda was stalled because the DLR tolerated the landowners' delaying tactics. Based on DLR data, the estate was sold to Mike Arroyo by Rivulet Agro-Industrial Corp. whose president was Iggy Arroyo. Mike voluntarily offered to sell (VOS) the land for CARP.

• Portions of the 118-hectare Hacienda Olimbo in Brgy. Calapi, Hinigaran owned by Mike Arroyo's uncle Pedro Arroyo. Some 48 hectares of the land are still without certificates of landownership award. This remaining area for CARP was allegedly a subject of illegal subdivisions titled to new owners such as the Geronimos, Aranetas and Montenegros, all of whom are relatives of the Arroyos.

• The 89-hectare Hacienda Alipion in Brgy. Lalagsan, La Castellana, also owned by Antonio Arroyo which has not yet been issued a notice of coverage (NOC) by the DLR.

In the case of Danding Cojuangco's vast landholdings, TFM's Angeles says the corporative scheme — "anti-farmer Cojuangco version of CARP" — which did not take off in previous administrations has finally succeeded under the Arroyo administration.

Only recently, the joint venture agreement between Cojuangco and  farmer-beneficiaries over the businessman's properties involving 11 haciendas in Negros Occidental with an area of 4,863 hectares has been formalized. Supposedly Danding's partners in the Southern Negros Joint Venture Corp. (SNJVC), the farmers have been treated as mere farm workers, getting paid only P5,000 every six months while Cojuangco maintains control over the land. 

Moreover, TFM claims, Cojuangco chairs the corporation, controls eight out of 12 members of SNJVC's board of directors, and 70 percent of the total equity.

Arangkada for Tuesday, October 4, 2005

 

        BAKAK O TUNGO?

 

Ang sibaw nga putak-putak sa mga politiko pagdason sa pasangil ug ang pagpanghimakak sa kadagkoan sa militar ug kapolisan sa giingong plano pagpatay ni Pres. Arroyo karong buwana wa katabang sa gikahadlokang pagsugod nag hanig sa sukaranan sa pagdeklarar sa martial law. Ang pasangil ni Sen. Miriam Defensor-Santiago nga nagplano silang kanhi pres. Corazon Aquino ug Senate Pres. Franklin Drilon pagpatay ni Arroyo kon mapakyas ang kudeta sa di pang Oktubre 15 gihulagway nga di aksidente kon dili maoy timailhan sa pagsugod na sa artipisyal nga kaguliyang pasiuna sa balaod militar.

Pero ang mga torotot ni Pres. Arroyo dunay dakong sipyat: Nakalimot sila pagsabot daan nilang PNP Chief Arturo Lomibao ug AFP Spokesman Buenaventura Pascual. Kay ang labing unang mahibawo kon duna may hulga nga sama sa kaseryuso sa kudeta ug pagpatay sa presidente mao ang militar ug ang kapolisan nga maoy gitugyanan sa nasudnong seguridad, di ang mga politiko nga nag-apas lang sa ilang personal nga mga interes.

-o0o-

Di pa igo nga gipanghimakak ang pangangkon ni Sen. Santiago sa bag-ong kudeta, si Lomibao nipaubos pa gyod ngadto sa normal sa "full alert status" sa kapolisan nga giisa sa Metro Manila niadtong Dominggo human sa laing pagpamomba sa Bali, Indonesia. Samang pasalig ang giluwatan sa militar nga nipasalig sa publiko sa pagpabiling kalma.

Pero wa ning kapugong nilang kanhi presidente Fidel Ramos, House Speaker Jose de Venecia ug ubang alyado ni Pres. Arroyo pagdason sa pasidaan nga posibleng patyunon gyod ang presidente. Naklaro na nga ang ilang bugtong sukaranan, kay nibalibad na mang PNP ug AFP, mao rang kasayuran ni Santiago nga igo ra sab niyang nadunggan gikan sa "tabian" pero wa ilha nga paryente ni Drilon.

Angayng pahinumdoman si Arroyo nga si Santiago wa mabantog sa iyang kamatinud-anon. Ug kamaunungon. Namakak siya parang kanhi pres. Joseph Estrada nga human nalagpot sa Malakanyang iya ra sang gibiyaan. Angayng manghinaot ang presidente nga ning higayona si Santiago igo lang namakak, wa manungo.

-o0o-

Ang mga sakop sa consultative commission nga gitukod ni Pres. Arroyo pagtuon sa kausaban sa konstitusyon ug sa sistema sa gobyerno, bisan wa pay tarung konsultasyon kon uyon bang publiko sa charter change (cha-cha) nasipyat sa pagpakita sa tinuod nilang bulok: Bisan wa pang kasugod sa ilang trabaho, kansang kapuslanan kuwestiyonable nang daan kon yak-an gyod sa mga senador ang cha-cha, ang mga sakop sa Con-Com naneguro nang daan pagpangayo og pier diem nga P2,500 sa kada tigom nga ilang matambongan.

Pila ka milyon ka pesos ang usik-usikan sa administrasyon gikan sa namiyahok nga nasudnong panudlanan aron lang pag-ulog-ulog sa mga politiko nga nautangan og kabubut-on sa presidente sa iyang pagpabilin sa puwesto bisan sa sibaw nga awhag pagpalagpot niya sa katungdanan? [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 4, 2005

 

        BAHA SA LAPOK

 

        Mao diayng wa nay tarung kinatulgan si Pres. Arroyo.  Ang labing importanteng mga desisyon nga iyang giluwatan ning nangaging mga adlaw naumol sa lawom nang mga takna sa kagabhion.  Ang labing bag-o mao ang iyang pagdili ni Heneral Francisco Gudani sa pag-atubang sa imbestigasyon sa Senado.   Gipakanaog sa presidente ang sugo sa ala-una na sa kadlawon sa adlaw sa pag-testify nilang Gudani ug Koronel Alexander Balutan.

        Kaniadto rang nahibaw-an sa kadaghanan sa talagsaong lahutay sa presidente sa pagtrabaho.   Sayo kaayo siyang momata sa buntag ug kasagaran maabtan og hapit na tungang gabii una mopahuway.  Kon itandi sa iyang gisundang si kanhi presidente Joseph Estrada nga gipasanginlang buntagay nga nakig-inom ug nakigsugal sa iyang barkada sud sa Malakanyang, daghan ang nihangop sa kakugihan sa presidente.

        Daghan hinuong nagduda nga ning mga adlawa mas dako ang panahon nga gigahin sa presidente pagpalambo sa iyang kahigayonan nga magpabilin sa gahom inay sa pagpalambo sa interes sa nasud ug sa katawhan.

-o0o-

        Ang mosunod nga mga adlaw makasaksi sa makalilisang nga pagbuong sa kadungganan ni Gudani.   Ang giawhag nga lifestyle check giunhan nag lapad ug makuting pakisusi pagdugkal sa mga aspeto sa kinabuhi sa Pamilyang Gudani nga may lama sa kahiwian.   Ang pagdaot ni Gudani mao ray dag-anan ni Pres. Arroyo pagpapas sa dakong sakripisyo sa kontrobersiyal nga heneral.

        Kinsa man tuod ang makalalis sa kaisog ug kaligdong ni Gudani?   Nangahas siya pagpahibawo sa mga senador, pila na lang ka adlaw sa di pang iyang pag-retiro ug pagsugod nag pahimus sa makabuhong niyang pension, sa iyang pagdudang gimaniobra ang eleksiyon sa niaging tuig dihang kalit siyang gitangtang gikan sa iyang kamandoan.   Makahimo pa gani unta siya pagbalibad nga di mapasanginlang talawan tungod sa gidalidali pagpahamtang nga pagdili sa presidente.

        Maguba lang si Gudani kon kapamatud-an sa Malakanyang nga gigamit siya sa oposisyon pag-apiki sa presidente.   Pero way laing ebidensiya ang palasyo sa ilang pasangil nga si Gudani dumadapig ni anhing Fernando Poe Jr. gawas sa ilang pagtapad og lingkod sa ayroplano paingon sa Mindanao.

-o0o-

        Gawas ni Gudani, paborito sang mga target sa mga ahente sa pakauwaw sa Malakanyang silang kanhi presidente Corazon Aquino ug Senate Pres. Franklin Drilon, kinsa gipasanginlang mga utok sa giingong plano pagpatay ni Pres. Arroyo karong buwana.   Si Aquino gihudlat nga kuhaan sa iyang Hacienda Luisita sa Tarlac samtang si Drilon gilambigit sa giingong anomalusong proyekto sa Iloilo .

        Pero ang mabuot nga katawhan nakabantay na sa kampanya sa pagpangilad sa administrasyon.   Way tihiktihik ang mga pasangil bisan way ebidensiya.  Kon way motoo, mag-imbento na sab og bag-ong mga pasangil.  Ang way kinutobang pagpabaha og lapok gipanghinaot sa presidente nga, kon di man makapabulingit sa iyang mga kaatbang, igo gyong makapalibog sa katawhan.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com